Photos by : © '18 Eus Straver

NOTE: Unauthorized use of these photos is prohibited. We hope
you have a good lawyer if you disregard this warning.

Stonehenge Festival 2018 - Steenwijk – 28/07/2018

Op zaterdag 28 juli is Steenwijk de plaats waar de 24ste editie van het extreme metal festival Stonehenge plaatsvindt. Op het programma bands uit binnen -en buitenland, bekende en minder bekende namen maar allen meer dan de moeite waard om af te reizen naar Steenwijk. Met Nederlandse toppers als Thanatos, Asphyx en Pestilence en buitenlandse namen als Suffocation, Grave, D.R.I. en Firespawn staat er weer een heerlijke line-up. Nederland is in de ban van een hittegolf, maar Stonehenge zou Stonehenge niet zijn zonder een onvervalste regenbui.

 

Die regenbui is er en wel wanneer de poorten zich om 10 uur openen en zo gebeurt het dat de groovende metal band Despicable Heroes uit Barneveld aftrapt in de regen. Het publiek schuilt onder de overkapping bij de merch-tentjes en dit is ook het geval bij de Brabantse death / doom metal band Dead End en de eveneens uit Brabant afkomstig death / thrash band Persistence.

 

De band die het beste gedijt bij het wat treurig weer is de funeral doom/death metal band Faal. De band uit Breda bracht begin dit jaar met ‘Desolate Grief’ de derde full-length en weet perfect een treur mis te brengen in de natte start van deze Stonehenge editie. Een leuke show in de 20 geboden minuten. Dat blijft toch altijd wel een dingetje op Stonehenge, de eerste bands krijgen slechts 20 minuten en dat is vaak te kort om indruk te kunnen maken. De Italiaanse black / death metal band Voltumna weet in die minuten de aandacht te trekken en maakt indruk met sterke composities als ‘Itinere Inferi’. De helse, krijsende vocalen zijn opvallend en Voltumna weet te overtuigen in het doorbrekende zonnetje.

 

Een band die geen introductie behoeft in de Nederlandse death metal scene is Sepiroth. De band timmert al zo’n 15 jaar aan de weg en het lijkt alsof de inspanning de vruchten begint af te werpen. Vandaag op Stonehenge zet de band weer een lekkere set weg. Energiek gebracht, waarbij de inzet bassiste Sonia Nusselder en frontman Ben de Graaff in het oog springen. De lekkere rauwe death metal wordt gedragen door het uitzonderlijk goede geluid en dat lijkt het verschil te maken met eerdere shows. Sepiroth brengt een van de betere shows van de laatste tijd en mag zich verheugen op voldoende belangstelling voor het podium.

 

 

Het van oorsprong Oost Vlaamse Saille brengt met symfonische black metal de broodnodige afwisseling in het death metal geweld. De band is ontstaan in 2008 en vorig jaar bracht de band met het album ‘Gnosis’ de vierde full-length. De set van Saille is bruut doch subtiel, de symfonische klanken ondersteunen het gitaarwerk goed, zonder het geheel te overheersen. Saille is een welkome afwisseling en een overtuigende band. Meer death metal krijgen we voorgeschoteld van Sodomized Cadaver. De band uit Zuid Wales is ontstaan in 2013 en heeft behoudens een tweetal EP’s nog niet veel van zich laten horen. De zware en trage death metal met brute vocalen en strakke drums doen het goed in Steenwijk. Van Sodomized Cadaver gaan we in de toekomst ongetwijfeld meer horen.

 

 

Het Noord Hollandse Yaotzin bestaat al sinds 1995 en toch heeft de band in die jaren maar twee volledige albums weten te brengen. Wel verschenen er de afgelopen jaren verschillende splits en EP’s waarbij de laatste, getiteld ‘Chaosbringer’ alweer uit 2014 stamt waarna in 2016 de single ‘Visions’ nog volgde. Yaotzin brengt stevige black metal met fijne tempowisselingen en sterke vocalen van Theo van de Plas. Met nummers als ‘Blood For My Blood’ en ‘Chaosbringer’ weet Yaotzin voorzichtig te overtuigen in de geboden 25 minuten.

 

 

Skinned speelt vroeger dan gepland en zo zijn er al vroeg in de middag wat meer verschuivingen in het programma.  Het uit Colorado afkomstige gezelschap brengt een portie brutal death metal. De band is ontstaan in 1995 en eerder dit jaar verscheen met ‘Shadow Syndicate’ album nummer vijf. Skinned brengt technisch goed verzorgde death metal en de sterke vocalen van zanger John Meyer maken het af. Een lekkere gevarieerde set met catchy riffs en gevoel voor melodie in het brute geweld, al met al een sterk optreden.

 

 

Compleet wat anders krijgen we op Stonehenge met het Limburgse Cliteater. De brute Goregrind van de in 2002 ontstane band brengt voorzichtig wat leven in de brouwerij. De brute vocalen, de slepende riffs en de sterke drums weten te verrassen en zijn een mooie afwisseling.

 

 

Met het Duitse Pestlegion is het wederom black metal dat de klok slaat. Deze band is ontstaan in 2012 en bracht in 2017 het debuutalbum ‘Dominus Profundum’. Pestlegion is een traditionele black metal band waarbij de rauwe en snauwende vocalen je onmiddellijk doen beseffen te maken te hebben met Duitsers. Muzikaal klinkt het allemaal best in orde, zonder ook maar ergens te verrassen. De podium presentatie is zoals deze hoort, corpse paint en statisch.

 

 

Het Maltese Martyrium is een melodische black metal band ontstaan in 1999. De band bracht tot op heden vier albums uit, het laatste album ‘Destiny Wore a Bondage Mask’ verscheen in 2016. De keyboards zijn wat overheersend aanwezig en dat is jammer. De variatie in vocalen is een aardige waarbij de Noorse Sandra Stensen de clean gezongen gedeeltes voor haar rekening neemt. Martyrium is een leuke band maar weet niet geheel te overtuigen.

 

 

Over brouwerijen gesproken. Vorig jaar was daar de introductie van de Happy Face bieren op Stonehenge, dit jaar wordt dit uitgebouwd en staan de heren met een eigen tap op het terrein. De aftrek van de Happy Face IPA en de triple is een succes, reeds om 18:00 is het afgelopen en zijn de vaten leeg. Met de belofte het volgende jaar meer bier mee te brengen zit het dus al goed voor de jubileum jaargang. Behalve de bieren is er verder weer een uitgebreide metal market waarbij de shirts, cd-tjes en lp’s weer over de toonbank vliegen.

 

 

Het Zweedse Mordbrand is ontstaan in 2006 en bracht tot op heden twee full-lengths uit. ‘Wilt’ is het laatste wapenfeit, een album dat begin vorig jaar verscheen. Mordbrand brengt een fijn stukje death metal, lomp en traag enerzijds, melodisch en up-tempo anderzijds. Nummers als ‘Delivering the Gods’ van de laatste plaat doen het goed in Steenwijk.

 

 

Het Schotse Man Must Die is geformeerd in 2002 en de band bracht tot op heden vier albums uit. Het laatste album, ‘Peace Was Never an Option’, stamt alweer uit 2013. Vandaag op Stonehenge trakteren de mannen uit Glasgow het publiek op een stevige pot technische death metal met nummers als ‘Kill It Skin It Wear It’ weet te de band te imponeren al laat de podium presentatie wel wat te wensen over.

 

 

Het Amerikaanse melodische death / thrash gezelschap van Skeletonwitch bestaat al zo’n 15 jaar en afgelopen maand verscheen de zesde CD ‘Devouring Radiant Light’. Muzikaal is het goed verzorgd en ook over het geluid heeft de band niet te klagen, nummers als ‘Fen of Shadows’ van het laatste album staan als een huis. Ook oudere nummers als ’Red Death, White Light’ doen het goed en zorgen voor een vermakelijke show. Het uit Naaldwijk afkomstige Rectal Smegma is geen onbekende in de goregrind scene. De band timmert al sinds 2003 aan de weg en live is het steeds weer een bruut feest wanneer de band het podium opkomt. In de 40 minuten die de band krijgt zetten ze Stonehenge op zijn kop, gebracht met enthousiasme en de nodige humor brengt Rectal Smegma een stukje volksvermaak.

 

 

Het optreden van het samengestelde gezelschap van Firespawn is er een waar menigeen naar uitkijkt. De band is voor de eerste keer in Nederland waardoor Stonehenge de primeur krijgt. De band met L-G Petrov en Victor Brandt van Entombed AD en Necrophobic’s Alex Friberg bracht in 2015 de debuutplaat ‘Shadow Realms’ uit en vorig jaar kreeg dit album opvolging met ‘The Reprobate’. Doel met Firespawn is hardere / brutere death metal spelen dan de heren met hun eigenlijke band doen en dat gaat de mannen goed af. Nummers als ‘Full of Hate’, ‘The Reprobate’ en ‘Lucifer Has Spoken’ van het debuut album voldoen aan de vraag en zijn lekkere harde nummers. Opvallend is het plezier waarmee met name Lars Petrov (met strandbal) op het podium staat en als geheel brengt Firespawn een sterk debuut op de Nederlandse podia.

 

 

Ook het Spaanse Avulsed weet indruk te maken bij het publiek op Stonehenge. De band uit Madrid is ontstaan 1991 en heeft reeds zeven albums voortgebracht. De band rond zanger en enig origineel bandlid Dave Rotten brengt de brute death metal op een snel en strak tempo. Nummers als ‘Stabwound Orgasm’ en ‘Sick Sick Sex’ weten het publiek te overtuigen. Avulsed brengt een show die de waardering van velen meekreeg. (Erik van Dijk)

 

 

Om klokslag 18:00 uur mag het Rotterdamse Thanatos los gaan op de ‘Station Stage’ en dit doet de band met volle overtuiging. Onder aanvoering van zanger/gitarist Stephan Gebédy brengt de band qua variatie tussen het oudere en nieuwere materiaal en visuele aspecten die gitarist Paul Baayens en bassist Marco de Bruin heftig bangend laten zien een gave set die goed in de smaak valt bij het toegestroomde publiek. Als verassing van de dag komt Martin van Drunen (Asphyx, ex-Pestilence) de band nog even vergezellen op het podium om het Hail of Bullets (waar naast van Drunen ook Gebédy en Baayens in actief waren) nummer ‘Ordered Eastward’ ten gehore te brengen. Het is niet fair om te zeggen dat dit bovengenoemde moment het hoogtepunt van het optreden was, want de tijdens dit nummer ontstane pit bleef echter intact tot aan het einde van de gehele set. Thanatos speelde vet en mag zich met dit optreden, mede door het goede geluid, de goede songkeuze en de energie scharen tot één van de hoogtepunten van de dag. (Theo Wapenaar)

 

 

Tijd voor een potje heerlijk technische old school death metal met de tribute aan Death band Gruesome. Ervaren muzikanten als Matt Harvey (Exhumed) en Daniel Gonzalez (Possessed) die de muziekstijl van Chuck levend houden in al z’n vormen. De band knalt er stevig op los, heeft een goed geluid en brengt een mix van hun drie platen. Oudere nummers als ‘Trapped In Hell’ worden afgewisseld met nummers van hun laatste plaat ‘Twisted Prayers’ zoals het geweldige ‘Inhumane’. De band speelt retestrak, en heeft met Gus Rios een dijk van een drummer, wat een houthakker! Als je je ogen sluit heb je het idee dat Chuck weer leeft, en dat het werkelijk Death is die speelt, grote klasse. Als kers op de taart sluit de band de set af met een echte Death klassieker in de vorm van ‘Pull The Plug’ in een supervette uitvoering. Hulde aan Gruesome, die ondanks dat het een tribute aan Death is, toch zeker een eigen gezicht heeft! Later op de avond stond Robin nog Merch in de Happy Face Beer stand te verkopen en maakte een praatje met eenieder die dat maar wilde, toffe mensen en een band om niet te missen. (Kees Schijven)

 

 

Zoals zanger Kurt Brecht zelf al aangaf in een betoog is D.R.I. een vreemde eend in de bijt tussen al het death metal en aanverwante geweld. Het kan echter de pret niet drukken want waar D.R.I. ook speelt, het is altijd een gegarandeerd feestje. Niet alle liefhebbers van extreme en duistere metal kunnen de crossover van deze veteranen waarderen en gaan vlak na klasse optredens van Thanatos en Gruesome even een snack verorberen. Het overgrote deel van het publiek is groot gebracht met de klassiekers van dit Amerikaanse viertal en vermaakt zich uitstekend met deze nostalgie. Een voordeel van een D.R.I. show is dat er alleen maar klassiekers voorbij komen dus voer voor een lekker gevulde dansvloer, met name bij de echte oude deuntjes uit begin jaren tachtig. Ondanks de wereldfaam van deze mannen en hun weer rijkelijk over de toonbank gegane mascotte maakt D.R.I. vandaag geen onuitwisbare indruk. Wellicht toch het verkeerde festival of raakt het kunstje een beetje zijn kracht kwijt. (Theo Wapenaar)

 

 

Een band die bezig is haar 30 jarig bestaan te vieren is Grave en die deden dat dus ook op Stonehenge. Op de setlist stonden dan ook een mix van hun oudste nummers, tot zelfs de eerste demo’s aan toe. De Zweden hebben er zin in en knallen er meteen stevig op los met ‘Deformed’ van hun debuut lp en ‘Black Dawn’ van de demo toen ze nog Corpse als band naam hadden. Grave speelt hard en strak en de oude nummers die ze spelen is dan ook puur genieten, ‘Hating Life’, ‘Morbid Ways To Die’ en ‘Extremely Rotten Flesh’ om er maar een paar te noemen. Zanger Ola klinkt weer lekker bruut en de sound is geweldig, wat overigens voor de meeste bands over de dag wel zo was. Bijna alle oude demo nummers volgen in supervette uitvoeringen ‘Reality of Life’ , ‘Reborn Miscarriage’ en als afsluiter van hun allereerste ‘Sick, Disgust, Eternal’ demo uit 1988 ‘Annihilated Gods’, top optreden!

 

 

Een andere Nederlandse inbreng die volgt komt van de vaderlandse ‘Deathhammer’, Asphyx! Wat een geweld weer, ‘Death The Brutal Way’ om het zomaar te zeggen, met Van Drunen als het perfecte stemgeluid. De band is op dreef, en knalt er als vanouds op los en dat nadat gitarist Paul Baayens er al een optreden met Thanatos op heeft zitten, waarbij ook Martin al een nummertje meedeed. De band staat redelijk hoog op de bill en verdient dat ook, zeker gezien de reacties van het publiek dat uit z’n dak gaat. Het klinkt allemaal weer lekker vet met onder andere ‘Vermin’, ‘Candiru’, ‘Division Brandenburg’ en ‘Wardroid’. Asphyx behoort tot de top van de internationale death metal en bewijst dat hier op Stonehenge weer maar eens met een fantastisch vet optreden, puur genieten weer! (Kees Schijven)

 

 

Na het geweld van Asphyx mag het eveneens Nederlands Pestilence het publiek vermaken met een vette set old school klassiekers waarbij de band vandaag slechts nummers van de eerste 3 albums ten gehore brengt. Ondanks dat het geluid aan het begin van de set nogal wat rommelig is weet de band te boeien met nummers als ’ Subordinate To The Domination’ en ‘Commandments’ van het uit 1988 stammende debuut album ‘Malleus Maleficarum’. De show gaat vervolgens verder met nummers van ‘Consuming Impulse’ (1989) zoals ‘Dehydrated’ en ‘Chronic Infection’ en is het geluid inmiddels ook wat beter om aan te horen. Van ‘Testimony of the Ancients’ (1991) krijgen we onder meer de nummers ‘The Secrecies of Horror‘, ‘Twisted Truth’ (met een korte toelichting van frontman Mameli) en ‘Land of Tears’. Natuurlijk kon het klapstuk in de vorm van ’Out Of The Body’ niet uitblijven, dit tot groot genoegen van een groot deel van het publiek. Al met al wist Pestilence vandaag te overtuigen al had ik toch graag gezien (en vele met mij) dat voormalig zanger van Martin van Drunen ook hier een nummertje had meegezongen. Een gemiste kans lijkt mij om de strijdbijl voor eens en altijd te begraven.

 

  

 

Als rond de klok half 11 het Californische Carnifex het podium betreed blijkt wel dat het publiek nog lang niet genoeg heeft gehad want het is nog best druk voor het podium al wordt het wel merkbaar dat de drank de hele dag rijkelijke heeft gevloeid. De strakke deathcore van de band wordt professioneel gebracht en ondanks dat dit pas de eerste show van de Europse tour is, is de band goed op elkaar ingespeeld. De show vordert gestaag, maar bij het grootste deel van het publiek is de koek inmiddels zo goed als op.  Zanger Scott Lewis probeert er nog wel een feestje van te bouwen, maar om nu na ieder nummer om een circle pit te roepen is wel wat overdreven en daar kunnen prima nummers als ‘Dark Days’ en ‘Die Without Hope’ helaas voor de band ook niets meer aan veranderen. Al met al een gemiste kans waar de band eigenlijk niet veel aan kan doen.

 

Suffocation bestaat al sinds 1988 en is behoudens een onderbreking tussen 1998 en 2002 een stabiele factor in het brute technische death metal genre waarbij zanger Ricky Myers een vast plaats lijkt te hebben ingenomen. De band was de afgelopen maanden al meerdere malen in ons land te zien zoals op Fortarock en in de Baroeg. Mede door de sympathieke gitarist Terrance Hobbs, die de hele dag al op het festivalterrein rondloopt is de band een graag geziene gast in ons land en kan rekenen op een grote schare fans. Het publiek lijkt na de uitputtingsslag van vandaag inmiddels moegestreden maar als headliner Suffocation aftapt met een ijzersterke set gaat het publiek nog eenmaal lekker los in de pit voor het podium. Zo krijgen we naast het nieuwere werk als ‘Clarity Through Deprivation’ en ‘Return To The Abyss’ ook wat ouder materiaal te horen van het uit 1991 stammende debuut ‘Effigy of the Forgotten’ en  van het in 1995 uitgebrachte ‘Pierced From Within’. Ondanks dat de set van de New Yorkers een stukje moet worden ingekort krijgen we met ‘Liege Of Inveracity’, ‘Catatonia’ en ‘Infecting The Crypts’ het klapstuk van de avond te verwerken. De band sluit vandaag dan ook op zeer overtuigende wijze hun Europese ‘Realm of Darkness’ tour op Stonehenge af, klasse!

 

 

Al met al was het weer een mooi feestje in Steenwijk op de parkeerplaats tegenover het station waarbij het festival met zo’n 2000 bezoekers opnieuw compleet uitverkocht was. Inmiddels zijn de eerste bands voor 2019 alweer aangekondigd waaronder klinkende namen als Aborted, Inhume, Rotten Sound, Soulburn, Cirith Gorgor, Memoriam en Birdflesh.   

 

De early bird tickets zijn nog tot het einde van het jaar te koop via de volgende link :

https://www.stonehengefestival.nl/2019/tickets/ Voor slechts 25 Euro krijg je dan weer zo’n 27 bands voorgeschoteld, dus later niet zeggen dat we je niet gewaarschuwd hebben. Bij deze willen we verder iedereen van de organisatie en vooral de vele vrijwilligers bedanken die dit mooie feestje mede mogelijk hebben gemaakt. Wij van Metal-experience zijn volgend jaar in ieder geval weer van de partij op 27 juli 2019 voor de jubileum editie ondanks dat het die dag ongetwijfeld wel weer zal regenen. (Eus Straver)